Ciekawe artykuły oraz materiały o spalarniach
Zbiór linków do badań naukowych, na podstawie których oparte są artykuły udostępnione na tej stronie.
Fragmenty wypowiedzi na XXII sesji Rady Miasta Piekary Śląskie z dnia 30 października 2025 r.
Fragmenty wypowiedzi prezesów REMONDIS i MPEC o biomasie, gazie i spalarni odpadów na XXI sesji Rady Miasta Piekary Śląskie z dnia 18 września 2025 r.
Tamtejszy protest poparli profesorowie m.in Politechniki Wrocławskiej, Uniwersytetu Medycznego, Uniwersytetu Przyrodniczego, Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Uniwersytetu Ekonomicznego.
"Forsowaniu każdej spalarni tradycyjnie towarzyszy zestaw powtarzalnych manipulacji. Firmy, które chcą przekonać do takich instalacji są w stanie obiecać wszystko. Lokalne media zaś te obiecanki najczęściej bezkrytycznie powielają. Dobrym przykładem są Piekary Śląskie, gdzie lokalny MPEC rozpoczął propagandę na rzecz rezygnacji z tamtejszej elektrociepłowni na rzecz spalarni odpadów. Zamiast 16.700 ton węgla ma być tam spalane 100.000 ton odpadów (RDF). W materiałach i wypowiedziach MPEC aż roi się od manipulacji i niedomówień. Kilka przykładów poniżej [Czytaj cały artykuł]"
Źródło: www.stopspalarni.pl
Materiał filmowy o planowanej spalarni w naszym mieście.
Źródło: facebook.com
Spalarnie odpadów często przedstawiane są jako nowoczesne rozwiązanie problemu nadmiaru odpadów, jednak rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. Spalanie odpadów niesie za sobą poważne konsekwencje dla środowiska, zdrowia publicznego i gospodarki.
Dlaczego to ważne?
- Badania przeprowadzone w Hiszpanii, Francji i Holandii przez niezależną fundację ToxicoWatch przy wsparciu Zero Waste Europe wykazały, że obszary wokół spalarnii opadów są zanieczyszczone substancjami takimi jak dioksyny, PFAS i metalami ciężkimi. Ma to bezpośredni wpływ na zdrowie lokalnych społeczności, gdyż substancje te zwiększają ryzyko nowotworów, zaburzeń hormonalnych, zaburzeń odporności czy problemy rozwojowe u dzieci.
- Wiele polskich gmin nie realizuje wymogów związanych z osiąganiem poziomów recyklingu – budowanie nowych spalarni to blokowanie rozwoju nowoczesnych i zrównoważonych systemów, takich jak recykling, kompostowanie czy ponowne użycie.
- Spalarnie to kosztowne inwestycje publiczne, na które w perspektywie kilku lat nałożone zostaną nowe zobowiązania finansowe takie jak opłaty ETS (europejski system handlu emisjami). Dzisiaj te opłaty wynoszą prawie 100 Euro za tonę emitowanego CO2 i dalej rosną.
Podczas webinarium eksperci – Piotr Barczak (Polskie Stowarzyszenie Zero Waste) oraz Leszek Kędzior (Stowarzyszenie Stop Spalarni Wrocław) – opowiedzieli o kulisach planów budowy nowych spalarni w Polsce, ich wpływie na środowisko i społeczeństwo oraz o alternatywach, które są zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym i hierarchią postępowania z odpadami.
Z prof. Maciejem Oziembłowskim, rozmawia Rafał Górski, redaktor naczelny Tygodnika Spraw Obywatelskich.
1. „Swego czasu zarówno DDT, jak i azbest spełniały wszelkie ówczesne normy i były rekomendowane przez wielu przedstawicieli nauki jako nowoczesne i bezpieczne”. Proszę o wyjaśnienie.
2. Co wynika z publikacji naukowych analizujących związek spalarni ze zdrowiem ludzi?
3. Co to znaczy, że rzeczywistym problemem monitorowania zanieczyszczeń środowiska dioksynami i furanami ze spalarni śmieci jest obecna metodologia pomiaru?
4. Proszę wyjaśnić zjawisko długoterminowego „efektu koktajlu”.
5. Co Pan radzi obywatelom, którzy mieszkają obok spalarni? A co tym, którzy słyszą, że w ich miejscowości spalarnia jest planowana do budowy?
Źródło: Tygodnik Spraw Obywatelskich
"Spalarnie odpadów często przedstawiane są jako sprytne, nowoczesne rozwiązanie problemu rosnącej ich ilości. „Czysta energia z odpadów”, „ekologiczna alternatywa dla składowisk” – to hasła, które mają przekonać opinię publiczną, że spalanie odpadów to konieczny krok ku zrównoważonej przyszłości. Problem w tym, że ten obraz to tylko część prawdy. W rzeczywistości spalarnie odpadów niosą za sobą poważne zagrożenia – nie tylko dla środowiska i klimatu, ale przede wszystkim dla naszego zdrowia. Co gorsza, te niewygodne fakty są często pomijane przez promotorów tego typu inwestycji. Dlaczego? Bo za każdą spalarnią stoją wieloletnie, lukratywne kontrakty, które miasta – czyli ich mieszkańcy – będą musieli spłacać przez dekady. Kosztem własnego zdrowia. Toksyczny koszt spalarni – co pokazują badania z Europy Zachodniej?" [Czytaj cały artykuł]
Badania:Zubieta, Basque Country Biomonitoring Report (2025)
Ivry-sur-Seine, Paris Biomonitoring Report (2025)
Harlingen, Netherlands Biomonitoring Report (2025)
Webinarium podczas którego eksperci - Piotr Barczak (Polskie Stowarzyszenie Zero Waste) oraz Leszek Kędzior (Stowarzyszenie Stop Spalarni Wrocław) - opowiedzieli o kulisach planów budowy nowych spalarni w Polsce, ich wpływie na środowisko i społeczeństwo oraz o alternatywach, które są zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym i hierarchią postępowania z odpadami.
"Spalarnie to droga i ślepa uliczka, prowadząca nas do katastrofy klimatycznej! [...] Problemów ze spalarniami jest kilka, od zanieczyszczeń, przez systemową pułapkę konieczności zapewnienia stałego dopływu określonej ilości odpadów, spalanie zasobów, wysokie koszty budowy i działania, po znaczne emisje CO2. Są to powody, które skłoniły UE do zaprzestania finansowania spalarni, czy to z odzyskiem energetycznym czy bez, poprzez sklasyfikowania ich jako wyrządzające poważne szkody dla celów środowiskowych w tzw. Taksonomii – rozporządzenia UE zawierającego szczegółowe wytyczne dotyczące kierunków i rodzajów inwestycji, które powinny być wspierane z uwagi na osiągnięcie celów klimatycznych i GOZ. Tym samym spalarnie nie mogą być finansowane z funduszy publicznych." [Czytaj cały artykuł]
"Przyjrzyjmy się bliżej sytuacji na podstawie przykładów francuskich, jako że jest to kraj w Europie z największym doświadczeniem w tej dziedzinie. Należy jednak podkreślić, że Francja i tak zredukowała ilość spalarni na swoim terenie z ponad 250 w latach 90. do 127 aktualnie." [Czytaj cały artykuł]
"Spośród 13 spalarni odpadów pracujących obecnie w Holandii, Restoffen Energie Centrale (REC) jest najnowsza. Tak zwana instalacja termicznego przekształcania odpadów w energię zlokalizowana jest na północy Holandii, w Harlingen graniczącym z linią brzegową chronionego przez UNESCO Morza Wattów. Kiedy zakład ten został zbudowany w 2011 roku, był dumnie ogłoszony przez holenderskie Ministerstwo Gospodarki jako supernowoczesny, najlepszy w Zachodniej Europie. Jednak długoterminowe badania ujawniły, że spalarnia emituje dioksyny i furany oraz inne toksyczne zanieczyszczenia daleko przekraczając limity ustalone przez prawodawstwo Unii Europejskiej." [Czytaj cały artykuł]
Materiał filmowy o spalarni we Francji: ARTE Ukryte oblicze recyklingu
Do filmu dołączone są napisy w języku polskim.
Odcinek "Zielonego Trójstyku" o dioksynach. Gościem jest dr Agnieszka Bronowicka-Szydełko z Zakładu Biochemii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, która przeprowadzała badania nad dioksynami w zespole profesora Ireneusza Całkosińskiego.
Źródło: STOP wrocławskiej spalarni
"Wiele z substancji emitowanych ze spalarni jest wysoce toksycznych – toksyczne metale, dioksyny i furany oraz nanocząsteczki. Istnieją dosłownie tysiące produktów ubocznych, które nie zostały jeszcze zidentyfikowane – są one zatem niemonitorowane i nie podlegają regulacji. Nie ma wątpliwości, że źle działające spalarnie będą stanowić zagrożenie dla zdrowia, ale nawet w przypadku najlepiej działających spalarni nadal istnieje wiele niewiadomych." [Czytaj cały artykuł]
"Potwierdzają to kolejne badania naukowe. Skutkami są m.in. nowotwory, bezpłodność, zmiany rozwojowe noworodków oraz wyższa śmiertelność... Dotyczy to także najnowszych instalacji, a fatalne skutki rozciągnięte są w czasie na dziesiątki lat. Prezentujemy wyniki badań z Francji." [Czytaj cały artykuł]
"Kolejne miasta rezygnują z budowy spalarni. Wrocław, Siedlec, Mielec. W Krakowie zrezygnowano z rozbudowy spalarni. Pod znakiem zapytania stoją instalacje w kilku innych miejscach. To efekt nie tylko protestów społecznych, ale i chłodnej kalkulacji. Czy to początek końca spalarnianej gorączki? Czas najwyższy!" [Czytaj cały artykuł]
"KW Piekarach Śląskich trwają iwenty promocyjne pod hasłem odchodzenia od węgla czyli dekarbonizacji przez karbonizację. Btw. nie widziałem jeszcze decyzji środowiskowej, która oprócz budowy spalarni obejmowałaby rozbiórkę bloków węglowych. I idę o zakład, że w Piekarach także nie zobaczę."